Cymeriad da

Pwrpas y fframwaith hwn

O dan adran 3 o Ddeddf Osteopathiaid 1993 (1993 p.21), rhaid i berson sydd eisiau cofrestru gyda’r Cyngor Osteopathig Cyffredinol fodloni Cofrestrydd y Cyngor ei fod ‘o gymeriad da’.

Yn ymarferol, bydd y swyddogaeth o benderfynu a yw ymgeisydd o gymeriad da ai peidio yn cael ei chyflawni gan dîm Cofrestru’r Cyngor Osteopathig Cyffredinol.

Pwrpas y Fframwaith Asesu Cymeriad Da yw cynorthwyo’r tîm Cofrestru i wneud penderfyniadau cyson a chymesur. 

Wrth benderfynu a yw ymgeisydd o gymeriad da ai peidio, bydd y tîm Cofrestru yn ystyried y materion a nodir yn y fframwaith hwn.

Pan fo’r Cofrestrydd yn penderfynu nad yw ymgeisydd o gymeriad da, gall yr ymgeisydd apelio i’r Pwyllgor Apeliadau Cofrestru yn unol ag adran 29 o Ddeddf Osteopathiaid 1993.

At ddibenion gweithdrefnau cofrestru’r Cyngor Osteopathig Cyffredinol, rydym ni’n diffinio ‘cymeriad da’ fel:

‘absenoldeb o dystiolaeth bod person wedi ymddwyn mewn ffordd sy’n anghyson â’r Safonau Ymarfer Osteopathig a gyhoeddwyd gan y Cyngor Osteopathig Cyffredinol, neu ag arferion y proffesiwn osteopathi; a bod ganddo ef neu hi unrhyw duedd i gyflawni ymddygiad o’r fath.’

Yng nghanllawiau’r Awdurdod Safonau Proffesiynol sy’n dwyn y teitl A Common Approach to Good Character across the Health Professions Regulators, nodwyd fod gan weithwyr iechyd proffesiynol berthynas ag aelodau’r cyhoedd sy’n wahanol i lawer o sectorau eraill, un sydd wedi’i wreiddio yn yr ymddiriedaeth, yr hyder a’r parch at ei gilydd sy’n angenrheidiol er mwyn i broffesiwn gael ei ymarfer yn ddiogel ac yn effeithiol. Er mwyn profi eu bod yn addas i ymroi i’r berthynas hon mae yna ddisgwyliadau y mae’n rhaid i ddarpar weithiwr proffesiynol eu bodloni.’

Mae’r Awdurdod Safonau Proffesiynol wedi nodi prawf awgrymedig o gymeriad da (ym mharagraff iii, t.2 a pharagraff 4.9): 

‘A yw’r ymgeisydd yn y gorffennol wedi ymddwyn, neu a oes rheswm dros gredu y gallai fod perygl i’r ymgeisydd ymddwyn yn y dyfodol:

• yn y fath fodd sy’n peryglu iechyd, diogelwch neu lesiant claf neu aelod arall o’r cyhoedd
• yn y fath fodd fel y byddai eu cofrestriad yn tanseilio hyder y cyhoedd yn y proffesiwn
• yn y fath fodd sy’n dangos amharodrwydd i weithredu yn unol â safonau’r proffesiwn
• mewn ffordd anonest. 

Wrth benderfynu a yw ymgeisydd sy’n dymuno cofrestru o gymeriad da ai peidio, bydd tîm Cofrestru’r Cyngor Osteopathig Cyffredinol yn cymhwyso’r prawf a awgrymir gan yr Awdurdod Safonau Proffesiynol.

Wrth wneud penderfyniadau am gymeriad ymgeisydd, bydd y tîm Cofrestru hefyd yn ystyried y Canllawiau Gwrandawiadau a Sancsiynau, un o gyhoeddiadau’r Cyngor Osteopathig Cyffredinol, i ddarparu meincnod ynghylch difrifoldeb unrhyw ganfyddiadau neu euogfarnau a dderbyniwyd gan yr ymgeisydd; neu unrhyw honiadau neu wybodaeth arall ynghylch ei ymddygiad. 

Y rhesymeg dros hyn yw y dylai ymddygiad neu ymddygiad a fyddai’n golygu bod person ar y gofrestr yn cael ei wahardd rhag ymarfer hefyd atal ymgeisydd rhag ymuno â’r proffesiwn yn y lle cyntaf. Mae unrhyw berson sy’n gwneud cais am gofrestru yn ysgwyddo’r baich o brofi ei fod ef neu hi o gymeriad da. 

Wrth benderfynu a yw ymgeisydd o gymeriad da ai peidio, bydd y Cofrestrydd yn ystyried yr holl dystiolaeth sydd ar gael am ei gymeriad, yn unol â deddfwriaeth genedlaethol berthnasol.

Gallai hyn gynnwys tystiolaeth sy’n ymwneud â: 

1. euogfarnau troseddol
2. rhybuddion, rhwymo, rhyddhad amodol, ceryddon neu adroddiadau o brocuradur ffisgal
3. canfyddiadau gan gorff sy’n gyfrifol am reoleiddio proffesiwn iechyd neu ofal cymdeithasol
4. canfyddiadau a wnaed gan ddarparwr addysg osteopathig
5. canfyddiadau a wnaed gan Lys Troseddol neu Sifil sy’n ymwneud â’r ymgeisydd
6. unrhyw dystiolaeth mewn achosion troseddol neu sifil sy’n ymwneud â’r sawl sydd wedi cofrestru, gan gynnwys hawliadau am esgeulustod ac achos disgyblu
7. honiadau, cwynion neu wybodaeth am ymddygiad yr ymgeisydd sydd wedi dod i sylw’r Cofrestrydd ac sy’n anghydnaws â’r safonau a nodir yn y Safonau Ymarfer Osteopathig, a 
8. tystebau a geirdaon am yr ymgeisydd

Yn achos ymgeiswyr sy’n ceisio cofrestru dros dro o dan Adran 5A o’r Ddeddf Osteopathiaid, gall y Cofrestrydd hefyd ystyried gwybodaeth a dderbyniwyd gan yr Awdurdod Cymwys am gyflwr sefydlu’r ymgeisydd. Gall hyn gynnwys a yw’r ymgeisydd yn ddarostyngedig i unrhyw amodau ar ymarfer ai peidio; ac absenoldeb unrhyw sancsiynau disgyblu neu droseddol o natur broffesiynol.

Wrth asesu pwysau ac arwyddocâd unrhyw dystiolaeth am gymeriad yr ymgeisydd, bydd y ffactorau canlynol yn cael eu hystyried:

Difrifoldeb y gollfarn, canfyddiad neu ymddygiad

Perthnasedd yr euogfarn, canfyddiad neu ymddygiad i’r arfer o osteopathi

Perthnasedd yr euogfarn, canfyddiad neu ymddygiad i gynnal hyder y cyhoedd yn y proffesiwn osteopathig

Maint a natur unrhyw risg i gleifion neu’r cyhoedd

Y cyfnod ers derbyn yr euogfarn neu’r canfyddiad gael ei dderbyn, neu pan gyflawnwyd yr ymddygiad

Nifer a natur achosion yr euogfarn, y canfyddiad neu ymddygiad, ac a ydyn nhw’n ffurfio rhan o batrwm ai peidio

Oedran yr ymgeisydd ar yr adeg y derbyniwyd yr euogfarn neu’r canfyddiad, neu y cyflawnwyd yr ymddygiad

Lliniaru personol yr ymgeisydd mewn perthynas â’r euogfarn, canfyddiad neu ymddygiad

Ymdrechion yr ymgeisydd (neu ddiffyg ymdrechion) i adsefydlu [ei hun] ers i’r euogfarn a/neu’r canfyddiad ddod i law neu fod yr ymddygiad wedi’i gyflawni

Dealltwriaeth (neu ddiffyg dealltwriaeth) yr ymgeisydd mewn perthynas â’r euogfarn, canfyddiad neu ymddygiad

I ba raddau y mae’r euogfarn, y canfyddiad neu’r ymddygiad yn cael ei wrthbwyso gan dystebau a geirdaon am ymddygiad ac ymddygiad dilynol a diweddar yr ymgeisydd

I ba raddau y mae’r euogfarn, y canfyddiad neu’r ymddygiad yn nodweddiadol o’r ymgeisydd, neu’n arwydd o duedd gan yr ymgeisydd i gyflawni ymddygiad o’r fath

I ba raddau y gwnaeth yr ymgeisydd ddatgelu (neu beidio datgelu) bodolaeth yr euogfarn, canfyddiad neu ymddygiad, yn ystod y broses ymgeisio

I ba raddau y bu’r ymgeisydd yn gydweithredol (neu beidio) mewn perthynas ag unrhyw [ymholiadau] a wnaed gan y Cyngor Osteopathig Cyffredinol

Wrth ystyried difrifoldeb yr euogfarn, canfyddiad neu ymddygiad dan sylw, ystyrir bod y ffactorau canlynol, lle bônt yn bresennol, yn rhai difrifol yn awtomatig:

Anonestrwydd, twyll neu gamliwio

Dibyniaeth ar gyffuriau neu alcohol

Trais neu ddiystyru bywyd dynol yn fwriadol neu’n ddi-hid

Ymddygiad rhywiol fel y’i diffinnir yn Clear sexual boundaries between healthcare professionals and patients; responsibilities of healthcare professionals a gyhoeddwyd gan y Cyngor Rhagoriaeth Rheoleiddio Gofal Iechyd ym mis Ionawr 2008

Gweithredoedd rhywiol gyda phlant

Camfanteisio ar ymddiriedaeth neu ymddygiad amhriodol arall gyda phobl agored i niwed

Torri cyfrinachedd

Masnachu, dargyfeirio neu weithgynhyrchu anghyfreithlon o unrhyw feddyginiaethau (gan gynnwys cyffuriau rheoledig) neu gynhyrchion meddyginiaethol

Bygythiadau i iechyd, diogelwch neu lesiant y cyhoedd

Gwahaniaethu, aflonyddu neu erledigaeth anghyfreithlon, yn groes i ofynion Deddf Cydraddoldeb 2010

Diystyru’r gyfraith neu’r system gofrestru mewn ffordd amlwg

Unrhyw ymddygiad arall sy’n anghydnaws â’r Safonau Ymarfer Osteopathig

Bydd unrhyw ddatgeliad yr ystyrier ei fod yn ddifrifol yn cael ei gyfeirio’n awtomatig at y Cofrestrydd i’w ystyried. 

Mae’r tîm Cofrestru yn rhoi pwyslais mawr ar bwysigrwydd datgeliad llawn a gonest gan ymgeisydd fel rhan o’r broses gofrestru.

Gan hynny, ystyrir bod unrhyw fethiant i ddatgelu materion a allai fod yn berthnasol i gymeriad ymgeisydd yn dystiolaeth gadarnhaol o ddiffyg cymeriad da, a gall arwain at benderfyniad i beidio â chofrestru’r ymgeisydd.

Mae felly er budd yr ymgeisydd i ddatgan unrhyw faterion a allai fod yn berthnasol i benderfyniad ynghylch ‘cymeriad da’.

Mae’n ofynnol i unrhyw un sydd wedi cofrestru gyda’r Cyngor Osteopathig Cyffredinol adnewyddu eu cofrestriad yn flynyddol. Fel rhan o’r broses hon, mae’n ofynnol i gofrestreion gwblhau hunanddatganiad mewn perthynas â chymeriad.

Bydd y tîm Cofrestru yn cymhwyso’r ffactorau a’r egwyddorion a nodir yn y fframwaith hwn i unrhyw faterion sy’n dod i’r amlwg fel rhan o’r broses adnewyddu cofrestriadau, ac sy’n cwestiynu cymeriad da parhaus y cofrestrydd.